Ontkenning

Aandachtspunten bij ontkenning

• Ontkenning is een verdedigingsmechanisme dat kan optreden wanneer de werkelijkheid te overweldigend of pijnlijk is. 
• Het kan vele vormen aannemen (volledige ontkenning versus ontkennen van bepaalde aspecten van de pijnlijke gebeurtenis, bewust versus onbewuste ontkenning).
• Ontkenning kan zowel optreden bij patiënten als bij naasten. 
• Aangezien het een beschermmechanisme is, dient het met respect en voorzichtigheid benaderd te worden. 

Hoe omgaan met ontkenning?

• Ga na of het effectief gaat om ontkenning.
  • Is de persoon voldoende ingelicht over de situatie? Zo neen, voorzie bijkomende informatie.
  • Misschien is de persoon wel goed op de hoogte maar wenst hij er niet over te praten, waardoor het lijkt dat men in ontkenning is? 
  • Zijn er medische oorzaken voor het niet kunnen begrijpen of onthouden van informatie (bv. uitzaaiingen in de hersenen, bijwerkingen medicatie)?
• Heb respect voor de beschermende functie van ontkenning.
  • Indien de ontkenning geen onmiddelijke negatieve gevolgen heeft op bv. communicatie, therapietrouw, het nemen van beslissingen,... moet het misschien niet meteen herbekeken worden. Dit is een momentopname, het kan nodig zijn dit op een later tijdstip te herevalueren.
  • Abrupt doorbreken van de ontkenning zal angst doorgaans alleen maar versterken en verstoort de vertrouwensrelatie.  
• Toon begrip en respect voor de manier waarop men omgaan met de moeilijke situatie. 
• Ga in gesprek en stel vragen: verken het perspectief van de persoon.
• Identificeer eventuele inconsistenties in het verhaal: daar kan je mogelijks op inspelen en bijkomende informatie rond geven. 
• Laat informatie stapsgewijs doordringen: voorzichtig, niet teveel informatie in één keer. Bied telkens ruimte en ondersteuning om de distress te laten zakken. 
• Dit vraagt meestal meerdere gesprekken, opvolging en voldoende ondersteuning. 
• Het opbouwen van een vertrouwensrelatie is hierbij van groot belang.